کد خبر : 54292
/ 09:10
حجت‌الاسلام آقایی؛ معاون فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد:

امام رضا(ع) شیعه را جهانی کرد

باید به اراده الهی ایران در آخرالزمان و در آستانه ظهور امام زمان‌(عج) نقش آخرالزمانی خود را ایفا کند. این نقشی است که در آخرالزمان شیعیان ساکن در ایران و ملت مسلمان ایران دارند.

امام رضا(ع) شیعه را جهانی کرد

لیلا جان‌قربان- شاید برای شما هم سفر امام رضا(ع) به سمت خراسان تقدیری به نظر برسد که در این شهر رقم خورده است اما در پس این تقدیر، تدبیری نهفته است که به دنبال جهانی‌کردن تشیع است. در گفتگو با حجت‌الاسلام آقایی؛ معاون فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد و پژوهشگر دینی به بررسی این سفر می‌پردازیم. او در بخشی از صحبت‌هایش می‌گوید: «نکته مهم این است که باید به اراده الهی ایران در آخرالزمان و در آستانه ظهور امام زمان‌(عج) نقش آخرالزمانی خود را ایفا کند. این نقشی است که در آخرالزمان شیعیان ساکن در ایران و ملت مسلمان ایران دارند.»

طراح اصلی، خداوند است

آنچه در ابتدا قابل توجه است نوع نگاه و برداشت ما از تاریخ است. ما نگاهمان به تاریخ باید، نگاهی عمیق و دقیق باشد. یک وقتی انسان تاریخ را می‌داند، یک وقت تاریخ را می‌خواند و گاهی آن را می‌یابد. به عبارتی دیگر گاهی تاریخ‌دانی است، گاهی تاریخ‌خوانی و گاهی تاریخ‌یابی است که در ارتباط با آنچه ائمه اطهار انجام دادند باید به تاریخ‌دانی رسید.

ما معتقدیم اتفاقاتی که در زندگی ائمه(ع) بزرگوار رخ داده است، حوادثی نیست که بگوییم اتفاقی یا تصادفی بوده‌است. نمی‌توانیم بگوییم کسانی دست به دست هم داده‌اند تا امام علی(ع) خانه‌نشین شود. شیعه باید خودش را از این حد بالاتر بکشد. یعنی ما باید ضمن اینکه از این حوادث، تحلیل سیاسی و اجتماعی دقیق و ریشه‌یابانه داشته‌ باشیم، باید باور داشته‌ باشیم اتفاقاتی که در زندگی ائمه بزرگوار ما رخ داده، حوادثی است که طراحی خداوند تبارک و تعالی است.

همه حرکت‌ها برنامه‌ریزی شده است

امام رضا(ع) وقتی از مدینه به مرو حرکت کردند، نگاه به سال ٢٠١ نداشتند. امام رضا(ع) تا روز قیامت را می‌دیدند. می‌دانید که ائمه‌ ما ولایت تکوینی دارند. ولایت تکوینی یعنی اینکه ائمه بزرگوار، مظهر اسمای الهی هستند، آن‌ها می‌توانند در عالم تصرف کنند. از جمله این تصرفات، تصرف در تاریخ است؛ یعنی می‌توانند از این منظر امامت خودشان و بنابر اشراف و تسلطی که دارند، تاریخ را تا روز قیامت نگاه کنند. امام رضا‌(ع) زمانی که می‌خواهند حرکت تاریخی خودشان را به ایران شروع کنند، کارهایی را انجام دادند‌ که برنامه‌ریزی شده بود. پس نمی‌توان گفت که مثلا مامون امام را مجبور کرده باشند، یا امام‌هراسی داشته‌اند!

اراده الهی بر مرکزیت خراسان است

ما معتقد هستیم که مسئله حرکت امام رضا(ع) از مدینه به ایران و مرو به خاطر چند نکته است. اول اینکه سوال می‌کنیم؛ امام با چه تدبیری حرکتشان را از مدینه به طرف خراسان آغاز کردند؟ اراده الهی بر اساس حرکت تکاملی انسان به سوی بندگی و عبودیت چیده شده است. حتما خبرهایی است که، کربلا برای یک واقعه انتخاب می‌شود. این سرزمین‌ها و این مکان‌ها بی‌حساب و کتاب نیست. اراده الهی این است که مرکزیت حکومت از بغداد حرکت کند و به ایران بیاید.

خدا می‌خواهد که ایران آخرالزمانی شود

نکته مهم این است که باید به اراده الهی ایران در آخرالزمان و در آستانه ظهور امام زمان‌(عج) نقش آخرالزمانی خود را ایفا کند. این نقشی است که در آخرالزمان شیعیان ساکن در ایران و ملت مسلمان ایران دارند. این نقشی است که به اراده الهی بوده است و در روایت‌های مفصل صحیحی هم هست. این نقش آخرالزمانی ایران است که آغازش با حضور امام رضا(ع) و سفرشان به خراسان است. و حالا اینکه چرا خود خراسان انتخاب می‌شود! یا چرا ایران انتخاب می‌شود؟ یا چرا این منطقه انتخاب می‌شود؟ دلیل دارد، ما معتقدیم که این‌ها تصادفی نیست و باید فکر کرد که یک سرزمینی چه ویژگی‌ها و چه خاصیت‌هایی دارد که انتخاب می‌شود. حتی قم یا کربلا که انتخاب می‌شود. این نقش آخرالزمانی را خدای تعالی برای ایران قائل است، ماموریت این کار هم به دست امام رضاست.

امام رضا خیلی‌ها را آماده‌باش دادند

شیوه‌ امام رضا(ع) در مسیرهای سفر که مفصل است. اول اینکه برخی از نقل‌ها می‌گویند؛ امام رضا وقتی به ایران آمدند، بسیاری از کسانی که جزو علما و فقها بودند را برای حرکت آماده‌باش دادند و آن‌ها آمدند. یعنی می‌بینید طیف وسیعی از جمعیت امام‌زادگان بزرگوار حرکت می‌کنند. برخی از نقل‌ها می‌گویند پانزده هزار نفر از سادات بنی‌فاطمه حرکت کردند و آمدند. آن‌وقت این‌ها تقسیم می‌شوند. مثلا یکی در منطقه شرق، به نام خراسان می‌آید که خود امام رضا(ع) هم آنجا مستقر شدند. حضرت معصومه(س) بعد از حضرت رضا(ع) حرکت می‌کنند و منطقه مرکزی ایران مستقر می‌شوند و برادران بزرگ‌تر امام رضا(ع) و حضرت معصومه(س)؛ احمدبن موسی، محمدبن موسی و حلاالدین حسین در منطقه جنوب قرار گرفتند. در منطقه‌‌‌ فارس و جنوب حدود ٨٠٠‌امامزاده مدفونند که اکثر هم شهید هستند. شما این مسیری که حضرت رضا(ع) آمدند از بصره و وارد اهواز شدند و طبق نقل به شوشتر، دزفول و فارس وارد شدند. مرکزهای مختلفی طبق بعضی نقلها از ابرکوه یا ابرغو حرکت کردند و به طرف خراسان آمدند. اصلا همان مسیری که سمنان هست مسیر کویر را آمدند و نایین را گذراندند. بعد به طرف شاهرود و از همان مسیر وارد نیشابور شدند تا به مشهد رسیدند. ببینید در این مسیری که طی کردند، چقدر امام‌زادگان بزرگوار هست. از این طرف مسیری که از ری و طبرستان است، می‌توانید قدم به قدم امام‌زادگان بزرگوار را ببینید.

حرکت‌ها و مسیرها با هدف است

حضرت رضا(ع) وارد مسیر شدند، حضرت فاطمه معصومه(س) از مسیر دیگری می‌آیند. ایشان از کرمانشاه وارد همدان و سپس ساوه شدند که در آنجا درگیری ایجاد شد و اطرافیانشان نزدیک به صد نفر به شهادت رسیدند. حضرت معصومه(س) نیز مسموم یا بیمار می‌شوند. مردم قم می‌فهمند که ایشان بیمار شدند. بنابراین ایشان را به قم دعوت می‌کنند و این مسیری که از کنار قم یعنی ساوه رد شده بودند، بر‌می‌گردند و در آنجا رحلت می‌کنند و قم به عنوان آن شهری که در روایت‌های ما توصیفاتی زیادی مانند؛ حجت‌البلاد، بش آل‌محمد و ماوای شیعه برای آن آمده است. جایی است که علوم الهی از آنجا به تمام دنیا منتشر می‌شود و واقعا می‌بینیم قم چنین حالتی را پیدا کرده است. حالا برادران بزرگوارشان با یک جمعیت دو یا سه هزار نفری_طبق نقلی می‌گویند؛ پانزده هزار نفر از سادات بودند که حرکت کردند_ وقتی بیرون می‌آیند به شدت درگیر می‌شوند و به شهادت می‌رسند. مثل حضرت عبدالعظیم(ع)، خود حضرت معصومه(س) یا شاه‌چراغ. این بزرگواران همگی از فقها، علما و محدثین بزرگی بوده‌اند که تاریخ دیگر سراغ ندارد. ولی هر‌کدام از این‌ها در زمان و شهر خودشان منشا برکات زیادی بودند. چقدر دین ما و مردم به واسطه اهل‌بیت عصمت و طهارت در این مسیر حفظ شد‌.

امام به مردم مدینه همه چیز را فهماندند

حضرت وقتی حرکت می‌کند اول استنکاف می‌کند. حضرت در استنکافشان مدام می‌روند و می‌آیند. مردم مدینه می‌فهمند که این حادثه، حادثه‌ای عادی نیست و لذا حضرت رضا(ع) با این بالا و پایین رفتنشان، در مرحله اول ارادت خودشان را به پیروی اعلام می‌کنند و به همه مردم نشان می‌دهند که من راضی نیستم. نکته دیگر این است که؛ حضرت وداع می‌کنند و کنار مرقد رسول می‌روند. چند مرتبه نزدیک می‌شوند و وداع می‌کنند، چندین‌بار می‌روند و می‌آیند. و شروع می‌کنند با صدای بلند گریستن. به شکلی که جلب توجه می‌کند تمام این‌ها نشان می‌دهد که حضرت از همه‌چیز آگاه بودند یا مسئله وداعشان که وقتی بحث خارج شدن از مدینه را بیان می‌کنند، به خاندان، اهلبیت و مردم دستور می‌دهند که بر حضرت بگریند. آنان می‌گویند: «شگون ندارد» و حضرت می‌فرمایند: «برای مسافری که برگشت داشته باشد.» و حتی طبق نقلی، شروع می‌کنند به وصیت کردن.

شروع سفر، شروع تدبیرات است

بالاخره حضرت حرکت می‌کنند و به طرف بصره می‌آیند همه این‌ها دیگر مفصل است. حضرت وقتی از بصره به اهواز می‌آیند، چون اهواز شیعه‌نشین است، به طبع استقبال لازم از ایشان می‌شود و مردم شیعه تقویت می‌شوند. به تعبیری باز وقتی حضرت از مسیر بصره می‌آیند به طرف اهواز از اهواز به طرف فارس می‌آیند که اتفاقاتی که در فارس می‌افتد هم مفصل است.

آغاز شکل‌گیری امت بزرگ شیعیان

در نیشابور آن قصه بزرگ اتفاق می‌افتد و حضرت حدیث سلسله‌الذهب را آنجا می‌خوانند. در حقیقت این حدیثی قدسی است که از خداوند تبارک و تعالی رسیده است. چون این سلسله همه‌اش از ائمه بزرگوار و معصوم روایت شده است، حدیثی که سلسله نورانی دارد و شناخته شده است. خوب چرا در آخر این حدیث قدسی می‌فرمایند؛ «شروطها و انا من شروطها» این همان مطلبی است که می‌گوییم پذیرش شرط امامت امام رضا(ع) مرز امامت امامی‌های حق و غیرحق است. ما شیعه اثنی‌عشری داریم. هر کسی ولایت حضرت رضا(ع) را پذیرفته، به او شیعه اثنی‌عشری یا ١٢‌امامی ‌می‌گوییم. پذیرش ولایت امام رضا(ع) به معنای آغاز تبدیل شدن مسلمانان به خصوص شیعه‌ها به یک امت بزرگ است. هر کس امامت امام رضا(ع) را می‌پذیرد، مکتب شیعه را به عنوان یک امت بزرگ، یک فکر عمیق، پشتوانه تاریخی، علمی‌ و فقهی می‌پذیرد.

همه‌چیز به برکت اوست

هرچه ما در ایران برکت داریم از امام رضاست. البته برکات فقط برکات مادی نیستند، برکات معنوی هم هست. حالا شما به این نقش آخرالزمانی بیندیشید که چطور می‌شود که ایران انقلاب می‌کند؟ الان لبنان، فلسطین و کشورهای دیگر را ببینید. آیا این‌ها اثر این حرکت تاریخی امام رضا(ع) نیست. آیا سال ٢٠١ که حضرت حرکت می‌کنند، حضرت از مدینه می‌آیند، بعضی وقت‌ها وارد شهرها می‌شوند، گاهی با علما و افراد مختلفی تماس می‌گیرند و به اشکال عجیبی استقرار می‌یابند، گویای حرکتی خاص نیست! به نظرم برکات مرجع تابناک امام رضا(ع) بعد از شهادتشان بسیار بیشتر است. 

•••

در تمام عالم کسی نیست که مسئله امامت را نداند؛ عاشورای فرهنگی امام رضا(ع)

وقتی امام رضا(ع) می‌آیند مأمون خلافت را به ایشان پیشنهاد می‌دهد. حضرت قبول نمی‌کنند، اصرار می‌شود و بعد ولایت‌عهدی را به شرط اینکه در امور مختلف دخالت نکنند، قبول می‌کنند که این هم باز قصه خودش را دارد. 

همین حضور دو ساله امام رضا(ع) در مرو در دربار مأمون باعث می‌شود که تمام مردم عالم، به خصوص دانشمندان، فقها و بزرگان از روم و جاهای دیگر و از ادیان و مذاهب مختلف آنجا بیایند.

امام رضا(ع) در این دو سال کاری می‌کنند که تشیع از یک مکتب فکری به یک مکتب جهانی تبدیل می‌شود. امام حسین(ع) عاشورای سیاسی و اجتماعی را به پا و اسلام را حفظ کردند و امام رضا(ع) عاشورای فرهنگی ایجاد کردند! 

امام می‌خواستند امامت از بین نرود و اسم تشیع، مکتب امامت و ائمه باقی بماند. حرکت طوفانی و عاشورایی که امام کاظم(ع) دارند، پیش از حرکت امام رضا(ع) باعث می‌شود که دشمن بترسد و مأمون بفهمد که نمی‌تواند کاری انجام دهد و لذا انعطاف به خرج می‌دهد.

امام کاظم(ع) خودش و هم اتفاقاتی که اطرافش افتاد نشان از عاشورای دوم داشت و اگر مأمون مقداری عاقل‌تر از پدرش‌ هارون نمی‌بود، بی‌شک اتفاقاتی رخ می‌داد.

امام رضا(ع) شیعه را به عنوان یک امت، ملتی جهانی می‌کنند. همین که در نقاط مختلف عالم کسی نیست که مسئله امامت را نداند، بزرگ‌ترین برداشت است؛ چراکه اگر امام رضا(ع) نبود مسئله امامت جهانی نمی‌شد! 

حرف‌های امام صادق(ع) و امام باقر(ع) محدود می‌شد به مدینه و مکه! کسی که موزه‌های باقری، صادقی و کاظمی را جهانی و تثبیت کرد و بعد علمش و پرچمش کرد، امام رضا(ع) بود. 

در این دو سال ٢٠١ تا ٢٠٣ در حقیقت طلایی‌ترین دورانی هست که بر تشیع گذشت؛ چراکه امام رضا(ع) توانستند این حرکت را جهانی کنند.

•••

کدام کشورها در آخرالزمان نقش اساسی دارند؟

ایران؛ نقش اول در آستانه ظهور

امام رضا(ع) مثل ائمه‌ بزرگوار دیگر به تاریخ تصرف و ولایت داشته‌اند. آینده را تا روز قیامت می‌دیدند. یک نقش را امام در سال ٢٠٣ انجام دادند و همه ما معتقد هستیم و باید باشیم که کار امام رضا(ع) و بقیه ائمه هم همین بوده است. 

به‌خاطر امام زمان(عج) و حکومت جهانی ایشان بوده است. برای اینکه این زمینه را فراهم کنند ما معتقد هستیم چند کشور در آخر‌الزمان در آستانه ظهور نقش اساسی دارند کشورهایی از قبیل عربستان، ایران، شام، سوریه، فلسطین، یمن و ملک زینبیه. در این کشورها ایران نقش اول را در زمینه‌سازی و فراهم آوردن ظهور حضرت مهدی(عج) دارد. 

حساب کنید این حرکت اگر اتفاق بیفتد امام رضا(ع) می‌آیند و در ایران به شهادت می‌رسند و مرقدشان در اینجا واقع می‌شود. آن وقت قم همین طور می‌ماند، می‌ماند و می‌ماند... تا اینکه در طول تاریخ مغول‌ها، سلجوقیان و حتی در دوره عباسی‌ها می‌آیند. ما در نجف، اصفهان، خراسان حتی قزوین و جاهای دیگر حوزه علمیه داریم ولی قم را انگار خدا به نام فاطمه معصومه(س) نگه می‌دارد.

به یک شیخ بزرگواری به نام شیخ عبدالکریم حائری این حوزه را در آستانه بعد از مشروطه در آن وقتی که سخت‌ترین شرایط حاکم است و رضاخان آمده و می‌خواهد اساس تشیع را از بین ببرد، می‌سپارد. 

حضرت شیخ عبدالکریم حائری حوزه‌ای تاسیس می‌کنند که می‌شود حوزه علمیه قم. حوزه علمیه‌ای که حضرت روح‌ا... در آن رشد می‌کند و قم مرکز یک قیام و انقلابی می‌شود که زمینه‌ساز حکومت و انقلاب جهانی حضرت مهدی(عج) است و شما می‌بینید که حوزه علمیه قم از صد کشور جهان طلبه دارد و به زبان‌های مختلف از اقوام و گروه‌های مختلف از خود آمریکا و اروپا تا آفریقا و آسیا و جاهای دیگر در این شهر دارند درس می‌خوانند. 

قم اگر قم است، تحت عنایت امام رضا(ع) است. انقلاب اسلامی ما پرتویی از عنایت امام رضا(ع) است. شاه چراغ اگر در سومین شهر مذهبی ماست، تحت عنایت امام رضا(ع) است.

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی