کد خبر : 52394
/ 08:10
با وجود همه تبلیغات، بالاخره روغن‌ حیوانی بخوریم یا نه؟

یک  دو راهی چرب و چیلی!

اگر شما هم مثل خیلی‌های دیگر بین این دو راهی درست و نادرست مانده‌اید، به شما پیشنهاد می‌کنیم، این مطلب را که حاصل گفتگوی ما با متخصصان و تجزیه و تحلیل کردن مطالب علمی است، حتما بخوانید.

یک  دو راهی چرب و چیلی!

ورود روغن‌های نباتی به بازار را که به‌خاطر دارید، روغن‌هایی که درون حلب‌های ٥ و ١٧ کیلویی عرضه می‌شدند و تلاش می‌کردند به زور هیدروژنه شدن و ارائه یارانه‌ای به آرامی ذائقه مردم را تغییر داده و با همراهی تبلیغات تجاری و بهداشتی رقیب قدیمی خود را از میدان به در کنند.

این روغن‌ها، هرچند در ابتدای امر نتوانستند، تغییری در ذائقه نسل اولی‌ها، یعنی پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌های ما ایجاد کنند ولی در ادامه راه به‌خوبی توانستند نسل دومی‌ها را با خود همراه کرده و به یک روغن‌ ترکیبی برای آن‌ها و به‌ یکه‌تاز میدان برای نسل سومی‌ها تبدیل شوند و توانسته اند تا جایی هم پیش آیند که دیگر ذائقه نسل چهارمی‌ها روغن‌های حیوانی را نپذیرد.

همه چیز خوب پیش می‌رفت تا اینکه با افزایش بیماری‌های جسمی و روحی ازجمله بیماری‌های قلبی و عروقی، مردم و برخی متخصصان علم پزشکی، بازگشتی به گذشته و سبک زندگی قدیمی خود کردند و اصالت خیلی چیزها نظیر همین روغن‌های نباتی را زیر سوال بردند و این آغازی شد برای بحث و مناظره‌ای بی‌نتیجه که مصرف کدام دسته از روغن‌ها مفید و کدام دسته مضر است؟

حالا شاید لازم باشد تا جدا از همه این حرف‌وحدیث‌ها به کنکاشی جدی در این باره بپردازیم. اگر شما هم مثل خیلی‌های دیگر بین این دو راهی درست و نادرست مانده‌اید، به شما پیشنهاد می‌کنیم، این مطلب را که حاصل گفتگوی ما با متخصصان و تجزیه و تحلیل کردن مطالب علمی است، حتما بخوانید.

 

چربی‌ها، منبع یک‌سوم انرژی بدن هستند

دکترعبدالرضا نوروزی، متخصص تغذیه و فلوشیب بیماری‌های متابولیک در این باره به ما می‌گوید: چربی یا روغن، یک ماده غذایی مورد نیاز برای بدن است که در ترمیم سلول‌ها، ساخت انواع هورمون‌ها و تامین انرژی بدن حرف اول را می‌زند و این نوع و میزان مصرف ما از این ماده غذایی است که آن را گاهی مضر می‌کند. هر فرد باید یک‌سوم انرژی مورد نیاز بدنش را از طریق چربی‌ها تامین کند و از آنجایی که بخش مهمی از آن را به صورت چربی پنهان در غذا دریافت می‌کند، پس نیاز زیادی هم به مصرف مستقیم چربیندارد.

آپارتمان‌نشینی، کم‌تحرکی، استرس زیاد، هوای آلوده و ... همه و همه دست به دست هم داده است تا ما دلیلی برای مقایسه زندگی امروز و دیروز با هم داشته باشیم و نخواهیم تنها در پاره‌ای از امور مانند خورد و خوراک مثل گذشتگان زندگی کنیم. ازاین رو هر فرد تنها مجاز است که یک سوم چربی مورد نیاز بدنش را از منابع حیوانی تامین کند، آن هم به شرطی که از جایگزین‌های آن استفاده نشود. به عبارتی مصرف روزانه گوشت قرمز و مرغ و ماهی به اندازه کافی ذخیره چربی دارد که نیاز بدن را به روغن‌های حیوانیتامین می کند.

با این وجود دکتر محمدرضا سعیدی، فوق تخصص قلب و عروق در گفتگو با خبرگزاری ایرنا با اشاره به تحقیقات پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه درباره مصرف روغن‌های حیوانی و گیاهی می‌گوید: درحالی که مصرف روغن‌های نباتی جامد در چند دهه اخیر یکی از عوامل مهم خطرساز برای قلب و عروق بوده است، مصرف کره و روغن‌های حیوانی سنتی برای سلامت قلب بسیار مفید است و مصرف به‌اندازه آن توصیه می‌شود.

 

حیوانی‌ها با یک‌ونیم برابر انرژی بیشتر

در ادامه به سراغ دکتر فهیمه نبی، کارشناس گیاهان دارویی می‌رویم، وی هم درباره مصرف روغن‌های حیوانی به ما می‌گوید: این گروه از روغن‌ها برای مصرف خوب و سالم هستند و انرژی بسیار زیادی تولید می‌کنند که اگر فرد تحرک کافی نداشته باشد، یعنی کارمند یا پشت میز ‌نشین یا خانه‌دار باشد، مصرف آن‌‌ها را به او توصیه نمی‌کنیم؛ چراکه این روغن‌ها سبب رسوب‌گذاری در عروق شده و مشکلاتی را برای فرد به‌دنبال دار‌د. ولی اگر فرد ورزشکار باشد یا تحرک زیادی داشته باشد که بتواند انرژی این روغن‌ها را مهار کند، مصرف آن‌ها مفیدتراست.

دکتر یوسفی، مدرس و محقق طب‌سنتی هم معتقد است: روغن‌های حیوانی خاصیت تقویت کنندگی نیروی جسمانی و مغزی دارند، یعنی مصرف آن‌ها افزون بر اینکه ضعف بدنی را برطرف می‌کند، انرژی قوی هم برای افرادی است که کارهای فکری انجام می‌دهند. به بیان دیگر باید گفت؛ مصرف این روغن‌ها یک‌ونیم برابر روغن‌های گیاهی می‌تواند برای فرد انرژی حاصلکند.

بنابراین و براساس دیدگاه طب‌سنتی، هم می‌توان از روغن حیوانی و هم از انواع روغن‌های گیاهی نظیر زیتون، کنجد و انگور در برنامه غذایی استفاده کرد. با این حال نکته قابل توجه، زیاده‌روی در مصرف آن‌ است که مضر است و سبب ضعف معده می‌شود. به عبارتی مصرف بیش از حد روغن‌ از هر نوعی که باشد، سبب اشباع آن در بدن شده و بسیار مضر است، از این رو باید اعتدال در مصرف آن‌ها و سایر مواد غذایی را همیشه در نظر گرفت.

 

طب‌سنتی درباره این روغن‌ها چه می‌گوید؟

از نظر طب اسلامی و طب سنتی خواص روغن‌های حیوانی بی‌شمار است. از آن جمله می‌توان به استخوان‌سازی، کاهش غلظت خون، کاهش چربی‌های زاید شکم، شادابی و سفیدی پوست و سم‌زدایی از بدن اشاره کرد. حتی تغذیه سلول‌های عضله قلب هم از اسیدهای چربی است که تنها در روغن حیوانی به وفور یافت می‌شود. از نظر طب سنتی طول عمر و جوانی پایدار محصول مصرف مداوم روغن‌های حیوانیاست.

در حدیثی در این باره از پیامبراکرم(ص) می‌خوانیم؛ سن آدمی که به پنجاه سال رسید، سزاوار نیست، شب را روز کند و شکمش از روغن گاو خالی باشد یا سخن امام‌ جعفرصادق(ع) در این باره که فرموده‌اند: به همان اندازه که روغن حیوانی مصرف می‌کنید، چربی از بدن شما دفع می‌شود. به عبارتی پس برخلاف تصور عامه، یکی از بهترین درمان‌های چاقی، مصرف مداوم همین روغن حیوانی است، البته فراموش نکنید زیاده‌روی در خوردن این نوع روغن‌ها هم مانند هرچیز دیگری بد و مضراست.

 

مصرف روغن گوسفندی بهتره یا گاوی؟

از نظر طب سنتی، مصرف روغن‌های گوسفندی به علت دیر هضم و سنگین بودن باید کمتر از روغن‌های گاوی باشد. در عوض روغن‌های گاوی مصرفشان بدون مشکل است. به طور مثال روغنی داریم به نام روغن شَحم گاو که به چربی اطراف قلوه‌گاه گاو گفته می‌شود و روغن بسیار لطیفی است.

به گفته دکتر حسین روازاده، رئیس مؤسسه پژوهشی درمانی احیای طب جامع ایرانیان و پزشک با تجربه در این زمینه، روغن شَحم گاو از بهترین روغن‌های مفید برای انسان است که مصرف آن برای آب کردن چربی‌های زیر شکم، رشد عضلانی بدن و تناسب اندام توصیه می‌شود و منبع بسیار خوبی برای تولید انرژی و تقویت کننده بسیار موثری برای سیستم دفاعی بدن است.امیرمومنان‌علی(ع) درباره خواص دارویی این روغن می‌فرمایند: «پیه هم‌اندازه خود، بیماری را از بدن بیرون می‌برد. ‌مردم به هیچ چیز بهتر از روغن حیوانی و قرائت قرآن درمان نجسته‌اند». از این رو در طب سنتی و اسلامی برای حفظ سلامتی و تندرستی به مصرف معتدل روغن پیه، به‌ویژه پیه قلوه‌گاه گاو توصیه اکید شدهاست.

 

مصرف این روغن پایه علمی هم دارد؟

دکتر مهدی فهیمی، رئیس موسسه بین‌المللی طب سنتی اسلامی ایرانیان ماد درباره خواص این روغن حیوانی در مجموعه سفیر سلامت چنین می‌گوید: جهان غرب برای پیشرفت خود از برداشت هیچ نکته‌ای از شرقی‌ها خصوصا جهان اسلام فروگذار نکرده است... و در حال حاضر چیزی را به ما می‌دهند که توصیه پیشوایان ما بوده است.

امام‌صادق(ع) می‌فرمایند: پیه گاو مصرف کنید که وقتی وارد بدن بشود، هم‌تراز خود بیماری را از بدن بیرون می‌کند. در کشور ما کسی به این نکته توجه نکرده است و این موضوع باعث شده است تا این کالای با ارزش خیلی ارزان از کشور خارج شود، در عوض کشور سوئیس از آن دارویـی را به نام آن «سلدرین» آماده کند که متخصصان روماتولوژیست و ارتوپد آن را به وفور برای ما تجویز کنند.

یکی از اجزای اصلی غذاهای امروزی روغن‌ها هستند و آن چیزی که بسیار حائز اهمیت است، مصرف روغن‌های حیوانی است که در طب‌ سنتی هم به آن بسیار تأکید شده است، یعنی حجم کم، اما کیفیت خوب. مانند روغن‌های پیه و دنبه که در حجم کم می‌تواند انرژی بسیار خوبی را به وجودبیاورند.

 

چگونه روغن حیوانی مرغوب تهیه کنیم؟

درست‌کردن روغن حیوانی خوب در خانه کار سختی نیست ولی اگر این کار را در فضای آزاد انجام بدهید، خیلی بهتر است. نکته‌ای که در این میان نباید فراموش کرد؛ استفاده از ظرفی است که دو یا سه برابر حجم روغنتان فضا داشته باشد تا سر رفتن روغن غافلگیرتان نکند.

روغن دنبه: دنبه‌ها را بشویید و آن‌ها را به صورت نگینی خرد کنید. سپس آن‌ها را به مدت ٢٤ ساعت در آب نمک بخوابانید. بعد آن‌ها را در یک قابلمه بزرگ و ترجیحا مسی بریزید. به ازای هر یک کیلوگرم دنبه، دو لیوان آب، مقداری زردچوبه، هل، پیاز چهار قاچ شده و هویج یا سیب چهار قاچ شده را برای بهتر شدن طعم و کیفیت روغن، به دنبه‌ها اضافه کرده و اجازه دهید، چندین ساعت بجوشد تا روغن از دنبه به‌طور کامل خارج شود. مراقب باشید روغن نسوزد و دود کند. حالا روغن را به کمک یک صافی ریزی از دیگر ناخالصی‌ها جدا و در ظرفی مخصوص نگهداری کنید.

بسته به ذائقه‌تان می‌توانید از شیر هم برای گرفتن روغن دنبه و عطر و طعم بهتر آن استفاده کنید. مقدار شیر باید به اندازه‌ای باشد که روی دنبه را بگیرد. دنبه در شیر آن‌قدر می‌جوشد تا به روغنبیفتد.

یک نسخه ویژه: شیخ بوعلی‌سینا و حکیم رازی برای کسانی که خیلی دوست دارند، روغن دنبه مصرف کنند، نسخه‌ای تجویز کرده‌اند که بهتر است با توجه به سبک زندگی شهری، همه برای کاهش آثار منفی مصرف دنبه از آن پیروی کنند؛ سه کیلو دنبه گوسفندی را با سه عدد پیاز درشت به اضافه یک لیوان سرکه یا آبلیمو یا آبغوره خانگی یا رب انار خانگی، به همراه یک لیوان گلاب و ١٥٠گرم پوست سیب درختی یا رنده سیب درختی یا ١٥٠ گرم میوه «به»، همراه با یک قاشق مرباخوری میخک یا

دو قاشق کاکوتی اصل مخلوط کرده و همه را باهم چرخ کنید. ترکیب حاصل را روی شعله ملایم بگذارید تا رطوبت آن تبخیر شود و روغن خالص بماند. سپس آن را صاف و در جایی منجمد

کنید.

روغن زرد یا کره: مقداری کره را در یک قابلمه مسی ریخته و آن را روی حرارت بگذارید. زمانی که جوش آمد، شعله را کم کنید و کره آب شده را مرتب هم بزنید تا آرام آرام بجوشد. پس از چند دقیقه، کره، حالت سفیدی یافته و فضای قابلمه نیز حالت مه آلود پیدا می‌کند. به هم زدن ادامه دهید تا این سفیدی‌ها، کم‌کم جمع شود و روغن مانند آب شفاف شود.

در این حالت شعله را خاموش کرده و کمی هم می‌زنید تا مقدار تفاله‌ای که روی روغن مشاهده می‌شود، حالت طلایی رنگ پیدا کند. سپس روغن را صاف کرده تا آن مقدار تفاله هم گرفته شود. برای صاف کردن می‌توان از الک و پارچه حریری که روی آن انداخته شده، استفاده کرد. کره مورد استفاده بهتر است، کره محلی گاوی باشد و اگر کره دوغی باشد، خیلی بهتر است. روغن کره را در ظرف در بسته و جای خشک و خنک نگهداری کنید.

روغن شحم گاو: روغن شحم گاو روغن بسیار لطیفی است و زود آب می‌شود. برای اینکه این روغن نسوزد و خوب آب شود باید همراه آن، مقداری از چربی‌های جاهای دیگر داخل شکم گاو که جزء احشاء است و کمی مقاوم‌تر از روغن اطراف قلوه است به آن اضافه کرد. به طور مثال به ازای هر یک کیلو چربی اطراف قلوه، ٢٠٠ گرم چربی احشاء را درون ظرف با شعله سوزنی کم‌کم آب کنید. بعد از آب شدن، روغن را از صافی بگذرانید و در یخچال نگهداری کنید.

 

معصومه متین‌نژاد

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی