کد خبر : 51953
/ 10:49
یکی از نگرانی‌های امروزی توجه به سلامت بنیان‌گذار اصلی خانواده است؛

خانواده سالم، مدیر سالم می‌خواهد

در تحقیقات به عمل آمده درباره مردان، گزارش‌های مختلفی ارائه شده است که حکایت از رشد افسردگی، فشارخون، استرس، اضطراب، بیماری‌های شایع قلبی و عروقی و... در میان آنان دارد.

خانواده سالم، مدیر سالم می‌خواهد

در تحقیقات به عمل آمده درباره مردان، گزارش‌های مختلفی ارائه شده است که حکایت از رشد افسردگی، فشارخون، استرس، اضطراب، بیماری‌های شایع قلبی و عروقی و... در میان آنان دارد. این در‌حالی است که ۶۰‌درصد سکته‌های مغزی در این جنس اتفاق می‌افتد. کمتر کسی به این مهم توجه داردکه مُهر تایید سلامت مرد به‌عنوان تامین‌کننده معاش زندگی بر پیشانی خانواده، از اهمیت زیادی برخوردار است و بدون شک درصورتی‌که از نظر جسمی یا روحی دچار مشکل شود، تاثیر زیادی در خانواده و روند زندگی افراد آن خواهد گذاشت.

بی‌تردید آماری که امروزه از رشد امید به زندگی خبر می‌دهد، یکی از نکته‌های مثبت برای سلامت است اما عواملی مانند بیکاری، فشارهای عصبی در محل کار، استرس‌های اقتصادی و... در کنار آن مراجعه نکردن به پزشک و نرفتن به سمت «چک‌آپ» نگرانی برای مشکلات جسمی و روحی مردان را بیشتر می‌کند. با توجه به اینکه سازمان بهداشت جهانی نیز تندرستی و سلامت را به‌عنوان تامین رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی انسان تعریف کرده است، در واقع تندرستی به معنای نداشتن هیچ گونه مشکل روانی، اجتماعی، اقتصادی است و اگر امنیت برای این امور وجود داشته باشد، جامعه تندرست خواهد بود. از طرفی تغذیه، محیط، خواب، ارتباط با دیگران، شرایط کاری، شریک زندگی، فرزند، همسر، دوستان، امنیت و ... مولفه‌هایی است که زندگی سالم را می‌سازد و با توجه به اینکه انسان سالم باید در خانواده‌ای سالم تربیت شود و سلامت او در زمینه جسمی، روحی و روانی مهم است، این مولفه‌های تندرستی برای ما از اهمیت بیشتری برخوردار خواهند شد.

از سوی دیگر، با توجه به اینکه در جامعه ما مردان در مقایسه با زنان نسبت به سلامت خود توجه کمتری دارند و علائم برخی بیماری‌ها را جدی نمی‌گیرند و مشکلات جسمی و روحی خود را انکار کرده و به راحتی بیان می‌کنند که «من چیزیم نیست!»، موجب می‌شود که عمر این قشر جامعه کمتر بوده و بیماری‌هایشان در مدت کوتاهی به مشکل حل‌نشدنی تبدیل شود که اثر آن در خانواده به روشنی دیده خواهد شد و این بیماری می‌تواند بُعد عاطفی و روحی نیز داشته باشد که مشکلی دوچندان محسوب می‌شود. به مناسبت هفته جهانی سلامت مردان، شهرآرا گفتگویی را با حجت‌الاسلام‌ جعفر ریحانی، کارشناس دینی و مشاور خانواده با نگاه به مرد سالم و خانواده از دیدگاه اسلام انجام داده است که می‌خوانیم.

 

توجه به سلامت در آموزه‌های دین

اسلام به‌عنوان دین کاملی که همه جنبه‌های زندگی انسان را درنظر دارد، خانواده را به عنوان کوچک‌ترین هسته و مهم‌ترین نهاد جامعه برشمرده و نسبت به سلامت آن نیز توجه کرده است. اسلام، دینی است که نسبت به تحکیم بنیان خانواده دقت زیادی دارد و آموزه‌های اهل بیت(ع) نیز در این زمینه مسیر درست زندگی را نشان داده است. به عبارت دیگر، این دین آسمانی بر دوری از عواملی که به از‌هم‌پاشیدگی نهاد خانواده منجر شود، تاکید می‌کند که یکی از این موارد، سلامتی اعضای آن است.

این رویکرد موجب شده تا حتی نسبت به نوع تغذیه، تعامل با دیگران، وضع اقتصادی مطلوب، چگونگی حضور در اجتماع و... به عنوان مولفه‌های زندگی سالم، دستورات و راهنمایی‌هایی داشته باشد.

 

آرام باش تا آرامش‌بخش باشی

از مهم‌ترین راه‌های کمال انسانی از منظر دین، خانواده است و هدف از تشکیل این نهاد مقدس را آرامش دانسته‌اند. به تعبیر قرآن کریم در آیه‌٢١ سوره روم «و از نشانه‏‌هاى او اینکه از نوع‏ خودتان همسرانى براى شما آفرید تا بدان‌ها آرام گیرید و میانتان دوستى و رحمت نهاد. آرى، در این [نعمت‏] براى مردمى که می‌‏اندیشند قطعاً نشانه‏‌هایى است

در حقیقت در این کانون وظیفه هر‌کدام از اعضای آن نیز مشخص است. یعنی پدر، مادر و فرزندان نقش‌آفرین هستند که طبق فرمایش قرآن کریم، ویژگی و شاخصه نخست آنان را می‌توان آرامش و نیز محبت و مهربانی برشمرد و پدر، محور این کانون است که باید دیگران را به سوی کمال هدایت کند. به عبارت دیگر مرد در یک سوی این آرامش قرار دارد و اگر سلامت او نباشد، این امر محقق نخواهد شد و از آنجا که سالم‌بودن با کامل‌بودن مساوی است، آموزه‌های دینی مرد سالم را فردی دانسته‌اند که ویژگی‌های لازم را برای زندگی الهی در خود پیاده کند.

 

بگذرید و نیکی کنید تا سالم باشید

یکی از این خصوصیت‌ها را در قرآن و روایت‌هایی از ائمه معصوم(ع) مشاهده می‌کنیم که به‌طور‌مثال، در آیه٢٢ سوره نور می‌خوانیم: «و باید عفو کنید و گذشت کنید. مگر دوست ندارید که خدا بر شما ببخشاید؟»؛ بنابراین مرد باید برای کامل‌شدن، ببخشد و از این ویژگی در خانواده بهره برد.

پیامبر(ص) نیز می‌فرمایند: «آیا شما را از بهترین اخلاق دنیا و آخرت آگاه سازم؟ پیوند با کسی که با تو قطع رابطه کرده، احسان به کسی که تو را محروم ساخته و گذشت از کسی که به تو ظلم کرده است.» به نظر می‌رسد، اگر این سه کلمه را در خانواده پیاده کنید، مرد سالمی خواهید بود. یعنی به‌طور‌مثال، اگر مسئله‌ای پیش آمد و رابطه با خانواده یا بستگان قطع شد، سعی کنید آن ارتباط و صله رحم را وصل کرده و گذشت کنید؛ زیرا عفو در زندگی رابطه‌ها را محکم می‌کند. یک بار مشکلی در زندگی علامه جعفری با زنش پیش آمد که این استوانه علم بعد از ١٠‌دقیقه سکوت، نزد خانمش رفت و از او عذر‌خواهی کرد و خم شده و دستش را بوسید؛ یعنی آن چیزی را که قطع شده بود، این مرد وصل کرد و با این کار، دیگر تا آخر عمرش سوءتفاهم پیش نیامد، زیرا به خانمش فهماند که چگونه شوهری دارد.

مشورت در مسیر سلامت

یکی دیگر از رفتارهای فرد سالم، مشورت است که در آموزه‌های دینی مورد توجه قرار گرفته است. قرآن کریم در آیه‌٩ سوره قصص درباره مشورت برای اختیار گرفتن موسی به‌عنوان فرزند، از این کار فرعون که حتی دشمن خداست، به نیکی یاد می‌کند و آن را می‌پسندد. به‌طور قطع، خداوند مشورت ما را که اهل قرآنیم، نیز می‌پسندد و کمک می‌کند.

مرد به‌عنوان مدیر خانه باید این ویژگی را فراموش نکند و اگر سلامت و رشد خود و خانواده‌اش را می‌خواهد، این امر باید رعایت شود.

 

سرپرستی سالم برای خانواده‌ای سالم

در‌حالی‌که قرآن کریم می‌فرماید: «مردان، سرپرست زنان هستند‌‌...» و در یک اجتماع دو نفره نیز توصیه می‌کند که یکی مدیر دیگری باشد، مدیر خانواده سالم یعنی مرد، باید نسبت به این امر مهم دقت کند.

البته معنای «قوام و سرپرستی» این نیست که زنان استعمار و استثمار شوند؛ بلکه منظور این است که مرد موجب قوام و نگهدارنده عواطف زن و سنگ صبور اوست و اگر خود این استوانه و تکیه‌گاه دچار لرزش جسمی، روحی، اعتقادی یا اخلاقی شود، اعضای این جامعه کوچک اعتمادی به او نداشته و به خانواده‌ای از هم پاشیده تبدیل خواهد شد.

اما با توجه به اینکه در نظامی مانند خانواده عقل و تدبر در مسائل مختلف اقتصادی، معیشت، روابط بین همسر و فرزند و‌... جایگاه مهمی دارد و مدیر آن باید نسبت به این دو امر دقت داشته باشد، اگر مرد بخواهد فقط از نظر عاطفی و احساسی کارها را پیش ببرد، موفق نمی‌شود و حتی ممکن است دچار مشکلات روحی شده یا عوامل محیطی مانند کار و شغل او در این مدیریت تاثیر منفی بگذارد.

 

اهمیت عقل و تدبیر

طبق آموزه‌ای مانند آنچه در آیه‌٣٤ سوره «نساء» آمده است، مرد باید قوام زندگی باشد و این کار با بهره‌بردن از عقل سالم و داشتن تدبیر محقق می‌شود.

از آنجا که مرد خانه از نظر روحی و جسمی نسبت به زنش از قدرت بیشتری برخوردار است، انتظار می‌رود که فضای خانواده را به تعارض و مشکل‌های مختلف دچار نکرده و بتواند مانند مدیر یک اداره، روحیه اعضای زیرمجموعه خود را تقویت و آن را در مسیر رشد و ترقی قرار دهد. در غیر این صورت، این اداره کوچک از هم گسسته و در نتیجه نه تنها بازدهی نداشته بلکه مشکلی در جهت رشد سایرین خواهد بود. قرآن در آیه‌٢٩ سوره قصص به این ماجرا اشاره می‌کند که با خانواده‌‏اش در میان راه‏ از سوى کوه طور آتشى را دید و به خانواده‏‌اش گفت که همین جا بمانید تا بروم و شاید برای شما خبری یا شعله‌‌ای از آتش برای گرم شدن، بیاورم. در حقیقت یک مدیر باید خود را برای زیر‌مجموعه و اهل و عیالش به زحمت بیندازد و این امر با داشتن آرامش و سلامت جسمی و روحی محقق می‌شود.

 

نشاط و امنیت؛ نتیجه خردمندی مرد

امام صادق(ع) نیز در این خصوص می‌فرمایند: «کسی که برای اداره زندگی و معیشت عیال خود تلاش کند مانند فردی است که در راه خدا جهاد می‌کند»، یکی دیگر از برداشت‌ها از آیه‌٣٤ سوره «نساء» این است که با توجه به اینکه هزینه زندگی بر عهده مرد ست، اعضای خانواده نیز باید از او اطاعت کنند و پیرو دستور مدیر خود باشند و اگر مردی روحیه مدیریت خود را از دست بدهد و در فضای مشکل‌های گوناگون بلغزد، نه تنها ممکن است که وظیفه تامین معاش را به‌خوبی انجام ندهد بلکه زیر مجموعه او نیز نتوانند از چنین فردی پیروی کنند. همان‌طور که مدیر یک اداره اگر این‌گونه باشد، نخواهد توانست هزینه‌های جاری و نیز حقوق کارکنان خود را بپردازد و کارمندان را کنترل کند.

به عبارت دیگر، مرد می‌تواند با قدرت، خردمندی و صلابت علاوه بر تامین نیازها و معاش زندگی، موجب نشاط، امینت، عافیت و در نتیجه ایجاد مهر و محبت در کانون خانواده شود و حتی موجب شود تا استعدادهای همسر و فرزندانش در این محیط آرام و بانشاط، شکوفا شود.

 

ترقی به‌دلیل سلامت و صلابت مدیر

مسئله احترام به زن یکی از امور مهمی است که مورد تاکید در آموزه‌های دینی نیز می‌باشد و مدیر خانه باید با تسلط و آرامش این وظیفه را انجام دهد. از این نکته غافل نشویم که مرد باید صلابت و اقتدار خود را از راه معنوی و با تکیه بر فرهنگ‌سازی ایجاد کند وگرنه به زور و تهدید این امر محقق نخواهد شد و در نهایت حرمتی برای او در خانه باقی نمی‌ماند و این کانون، ستون اصلی خود را از دست می‌دهد که نتیجه‌ای جز فروپاشی را شاهد نخواهد بود. این در‌حالی است که صلابت مرد می‌تواند آسیب‌های مورد توجه زن و فرزندانش را از بین ببرد و با تقویت روحیه این مدیر، علاوه بر تغذیه نیاز مادی، عاطفی و معنوی آنان، کارهای مربوطه رشد بیشتری داشته باشد. بنابراین توجه به سلامت روحی و روانی مرد به‌عنوان پایه اصلی خانواده در تکامل و ترقی همه اعضای آن نقش موثری دارد.

 

اعتقاد و باورهای سالم

همان‌طور که گفته شد، مدیریت اعتقادی یکی از وظایف مرد است. همان‌طور که قرآن در آیه‌٦ سوره تحریم می‌فرماید: «اى کسانى که ایمان آورده‌‏اید! خود و خاندان خویش را از آتشى [شعله‏‌ور] که سوختِ آن، مردم و سنگ‏‌هاست، نگاه دارید...»، مدیر سالم باید باورهای مجموعه زیر‌نظر خود را تقویت کند و نسبت به خود‌سازی خویش و خانواده‌اش توجه داشته و از آتش جهنم دور کند. نکته پایانی اینکه مردی که از نظر جسمی و روحی سالم است همان‌طور که برای نیازهای غذایی، پوشاک و‌... خانواده‌اش زحمت می‌کشد، می‌تواند از عقاید و افکار آنان مراقبت کند تا اثر این نهادینه‌شدن اعتقادها، ارزش‌های اخلاقی و رعایت آموزه‌های دینی نسل آینده را به‌عنوان مادران و پدران جامعه پویا، با نشاط و با نگاه به تعهد و ایمان تربیت کند.

 

محمدامین

کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی