کد خبر : 50025
/ 13:50
داستان قطارشهری مشهد

از رکـود تا رکـورد

پس از معرفی سید‌صولت مرتضوی به‌عنوان شهردار مشهد، او احداث خطوط قطارشهری را از اولویت‌های کاری خود قرار دارد و توانست در مدت زمان چند ماه با تامین منابع مالی، چرخ دستگاه‌های حفار متوقف شده را مجددا به حرکت درآورد و این پروژه را از رکود خارج کند.

از رکـود تا رکـورد

هم‌اکنون شهردار مشهد برای احداث هر کیلومتر از خط دوم قطارشهری مشهد 150میلیارد تومان هزینه می‌کند که توجه به بودجه ‌2هزار‌و‌500میلیارد‌تومانی شهرداری مشهد در سال 93 ‌و حفاری بیش از ده‌‌کیلومتر فقط در خط دوم، اهمیت بالای حمل‌و‌نقل عمومی‌ و را‌ه‌اندازی مترو را برای مدیریت شهری مشهد نشان می‌دهد.
افتخار خدمتگزاری زیرخاکی
ساخت خطوط قطارشهری در کشور ما از سال‌1356و با آغاز اجرای رسمی‌احداث اولین خط «مترو» در کلان‌شهر تهران آغاز شد. این موضوع به تدریج به دیگر کلان‌شهرهای کشور نیز رسید. به‌طوری که ‌مشهد، تبریز، شیراز و اهواز نیز مطالعات احداث خطوط قطارشهری خود را آغاز کردند. ‌در این میان کلان‌شهر مشهد به دلیل اتمام مطالعات جامع حمل‌و‌نقل این شهر که توسط دانشگاه صنعتی شریف به انجام رسیده بود، موفق شد پیش از سایر کلان‌شهرها عملیات اجرایی خط اول متروی خود را در سال 79 آغاز کند.
‌با توجه به جایگاه مشهد به‌عنوان دومین کلان‌شهر کشور با جمعیتی در حدود سه‌میلیون نفر و سفر سالانه بیش از 25‌میلیون زائر داخلی و خارجی به این شهر، تصمیم گرفته شد خطوط قطارشهری این شهر به سرعت گسترش یابد. با پیگیری ‌مسئولان استانی، نمایندگان مجلس و مدیران شهری، شورای‌عالی ترافیک کشور چهار خط قطارشهری را برای مشهد آینده به تصویب رسانده است.
در‌حال‌حاضر توسعه خط‌یک قطارشهری از ایستگاه غدیر تا فرودگاه و همچنین احداث خط دوم از انتهای بولوار طبرسی تا رضا‌شهر د‌رحال انجام است و نیز عملیات اجرایی خط سوم قطار‌شهری به طول یازده کیلومتر در اواخر سال93 آغاز ‌شد. ‌با این حساب هم‌اکنون به‌صورت هم‌زمان ‌سه خط قطارشهری در مشهد درحال اجراست.
اعتبارات میلیاردی از منابع داخلی
مطابق قانون و به‌منظور تامین منابع مالی لازم برای اجرای خطوط قطارشهری در کلان‌شهرها، دولت باید 50‌درصد اعتبارات این بخش‌ را به حساب شهرداری‌ها واریز کنند. این پرداخت مالی در سال‌های گذشته و به‌دلیل شرایط اقتصادی کشور دچار نوساناتی بوده است. این موضوع در چند برهه باعث تعطیلی روند احداث خطوط قطار‌شهری در مشهد و دیگر کلان‌شهرهای کشور شده است.
در این میان با ابتکاری به‌منظور تامین منابع مالی لازم برای احداث خطوط قطارشهری مشهد انتشار اوراق مشارکت و استفاده از منابع داخلی خود شهرداری در دستور کار قرار گرفت. این تدبیر در سال گذشته نه‌تنها احداث خط دوم قطارشهری مشهد را از رکود خارج کرد، بلکه باعث شد تا احداث دیگر‌خطوط نیز سرعت گیرد.
بومی‌سازی حفر تونل و ساخت واگن
جدای از تامین منابع مالی، نکته حائز اهمیت دیگر مشهد در این بخش، بومی‌سازی تکنولوژی ساخت تونل ‌است. ‌در‌حال‌حاضر تمام مراحل طراحی و اجرای تونل‌های قطارشهری با نظر ‌مهندسان شرکت قطار‌شهری شهرداری مشهد انجام می‌شود و علاوه بر آن، به‌دلیل شرایط تحریم، حرکت به سوی تامین قطعات لازم نیز در دستور کار قرار گرفته است.
در بخش تولید واگن مورد نیاز خط دوم قطارشهری نیز که قراردادی با یک شرکت چینی به امضا‌ رسیده است، تاکید شده ‌پس از ورود چهار واگن به صورت کامل، ساخت دیگر واگن‌ها باید در داخل کشور و با ورود قطعات مورد نیاز انجام شود. این موضوع نیز به بومی‌سازی ساخت واگن در داخل کشور کمک بزرگی می‌کند.
جابه‌جایی 96‌میلیون نفر در 4‌سال
طبق قانون برنامه چهارم یا توسعه کشور تا پایان سال 88 باید 75درصد از سفرهای درون‌شهری توسط حمل‌و‌نقل عمومی انجام می‌شد. در این بین سهم قطارشهری 30‌درصد، اتوبوس 25‌درصد و تاکسی نیز 20‌درصد تعیین شده بود.
اگرچه این موضوع در هیچ‌یک از شهرهای ایران محقق نشده است، اما جهت‌گیری مدیریت شهری در کلان‌شهرهایی از‌جمله تهران که دارای چند خط قطارشهری و مشهد که دارای یک‌خط قطارشهری است، این است که با توسعه خطوط خود سهم حمل‌و‌نقل پاک را در شهرهایشان افزایش دهند.
اهمیت ایجاد خطوط قطارشهری تا جایی است که دولت موظف شده است 50درصد از هزینه‌های ساخت این خطوط را به‌‌طور بلاعوض به شهرداری‌ها پرداخت کند. جالب است بدانید در کشوری مثل آمریکا به میزان هر یک دلار سرمایه‌گذاری که در بخش حمل‌و‌نقل عمومی‌ انجام می‌شود، شش‌دلار بازگشت سرمایه اتفاق می‌افتد و به‌عبارت دیگر نه‌تنها احداث خطوط قطارشهری مشکلاتی از‌جمله راه‌بندان در خیابان‌ها و آلودگی‌ها را حل کرده است، بلکه به محلی برای سرمایه‌گذاری با سود تضمین‌شده تبدیل شده است.
ساخت خطوط قطارشهری در کشورهای دیگر نیز بسیار پررنگ است. از ابتدای سال‌ 2000میلادی تا‌کنون بیش‌از پنجاه شهر دنیا به خطوط«مترو‌» مجهز شده‌اند. کشور چین قرار است تا پایان سال‌2015، طول خطوط قطارشهری خود را به 2300‌کیلومتر برساند. مطابق آخرین آمار منتشر‌شده روزانه بیش‌از 180‌میلیون نفر در 110‌شهر دنیا به‌وسلیه این سیستم جابه‌جا می‌شوند.
چرا مترو؟
قطارشهری به‌دلیل ‌استفاده‌نکردن از سوخت‌های فسیلی، تقریبا هیچ‌گونه آلودگی زیست‌محیطی را به‌دنبال ندارد، بنابراین آلودگی‌ها به‌ویژه در کلان‌شهرها با استفاده از این سیستم کاهش خواهد یافت. البته به‌دلیل سرعت بالا و نبود راه‌بندان، رسیدن به مقصد نیز سریع‌تر انجام خواهد شد. بسیاری از شهروندان از مزایای استفاده از خطوط ریلی درون‌شهری یا همان «مترو» بی‌اطلاع هستند. چه‌بسا دانستن این مزایا، شهروندان را ‌به استفاده از این سیستم ترغیب کند.
طبق مطالعات انجام‌شده افرادی که از قطارشهری استفاده می‌کنند، دست‌کم به میزان 45‌دقیقه در روز در وقت خود صرفه‌جویی می‌کنند و می‌توانند از زمان آزاد‌شده در افزایش درآمدهای روزانه، تفریح‌ یا دیگر امور استفاده کنند. انتخاب «مترو» برای انجام سفرهای روزانه به‌دلیل دوربودن فرد از ترافیک روزانه، ‌قرارنگرفتن در فضای آلوده و پرسروصدای شهر و درامان‌بودن از گرما، سرما و بارندگی باعث ایجاد آرامش‌خاطر برای فرد شده که این آرامش قطعا باعث تصمیم‌گیری بهتر در زندگی و به‌دنبال آن افزایش بهره‌وری خواهد شد.
افزایش نظم اجتماعی به‌دلیل زمان‌بندی دقیق حرکت، کاهش ترافیک در خیابان‌های شهر، ایمنی و تسهیل در سفرهای درون‌شهری به‌ویژه برای سالمندان وتسهیلات ویژه برای بانوان از دیگر مزایایی است که استفاده‌کنندگان «مترو» از آن‌ها بهره‌مند می‌شوند.
مصطفی یاوری نسب

کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی